Các nhà lãnh đạo, đặc biệt là CEO, đóng một vai trò cực kỳ quan trọng trong việc đưa ra những quyết định chiến lược cho sự phát triển của doanh nghiệp. Tuy nhiên, công việc này không hề đơn giản vì tương lai đầy rẫy sự bất ổn và thay đổi không ngừng. Việc lên kế hoạch và ra quyết định cho 6 tuần tiếp theo đã là một thách thức lớn, huống hồ là lập ra chiến lược dài hạn kéo dài 6 năm hoặc hơn nữa. Môi trường kinh doanh luôn biến động, và những quyết định mà các nhà lãnh đạo đưa ra phải đủ linh hoạt và sáng suốt để đối phó với sự thay đổi này.
Trong bối cảnh đó, các nhà lãnh đạo có thể tham khảo hai cách tiếp cận tư duy phổ biến sau đây để giúp họ đưa ra các quyết định đúng đắn trong một thế giới đầy biến động:
1. Tư duy nhị nguyên: Tư duy này gắn liền với việc phân chia các tình huống thành hai thái cực rõ ràng như đúng hoặc sai, trắng hoặc đen, có hoặc không, tốt hoặc xấu. Đây là một cách tư duy theo kiểu rõ ràng và dứt khoát, không có chỗ cho sự mơ hồ hay các ngoại lệ. Tuy nhiên, tư duy này mặc dù mang lại cảm giác an toàn và dễ dàng ra quyết định, lại không phải là cách tiếp cận hiệu quả cho những nhà lãnh đạo muốn dẫn dắt doanh nghiệp trong một thế giới đầy rủi ro và không chắc chắn.
2. Tư duy định hướng: Trái ngược với tư duy nhị nguyên, tư duy định hướng mở ra nhiều khả năng lựa chọn, không phải chỉ có hai kết quả đúng-sai. Nó liên quan đến việc chấp nhận sự mơ hồ, tạo cơ hội cho những thử nghiệm, dám thất bại và dám thành công. Đây là tư duy phù hợp với các nhà lãnh đạo hiện đại, những người cần đối mặt với những thử thách và thay đổi không ngừng. Đặc điểm nổi bật của tư duy này là nó thúc đẩy sự sáng tạo, sự linh hoạt và khả năng điều chỉnh chiến lược một cách nhanh chóng khi cần thiết.
Mặc dù tư duy nhị nguyên giúp tạo cảm giác rõ ràng và an toàn, nhưng nó lại không phải là tư duy của những nhà lãnh đạo thành công trong thời đại hiện nay. Các lãnh đạo giỏi nhận thức rằng không có gì là tuyệt đối, và họ cần phải phát triển khả năng làm việc trong những khu vực "màu xám", nơi mọi thứ không rõ ràng và không thể dự đoán được một cách chính xác. Tư duy định hướng này là cách tiếp cận cần thiết để đối mặt với tương lai bất định và đầy thử thách.
Để áp dụng được tư duy định hướng hiệu quả, các nhà lãnh đạo cần có chỉ số trí tuệ cảm xúc (EQ) cao. Họ phải có khả năng chấp nhận rằng không phải mọi quyết định đều sẽ chính xác và hoàn hảo. Điều này đòi hỏi họ phải có sự kiên nhẫn, khả năng nhìn nhận thực tế và khả năng điều chỉnh chiến lược dựa trên tình hình thực tế thay vì bám vào một kế hoạch cứng nhắc. Trong một thế giới thay đổi nhanh chóng như hiện nay, bất kỳ ai cho rằng họ nắm chắc các câu trả lời về tương lai sẽ nhanh chóng trở thành những người không thể nhìn nhận đúng thực trạng của tình hình. Ngược lại, một nhà lãnh đạo thành công là người có khả năng chấp nhận sự không chắc chắn và điều hành doanh nghiệp trong sự thay đổi liên tục.
Điều này có nghĩa là các nhà lãnh đạo, đặc biệt là CEO, cần phải từ bỏ suy nghĩ tìm kiếm câu trả lời rõ ràng cho tương lai. Họ cần phải có tầm nhìn linh hoạt, không quá cứng nhắc và thoát khỏi vùng an toàn, sẵn sàng chấp nhận sự thay đổi và đưa ra các quyết định sáng suốt, thậm chí khi không có tất cả thông tin cần thiết. Mặc dù có thể đôi khi sẽ đưa ra quyết định sai lầm, nhưng điều đó vẫn tốt hơn rất nhiều so với việc để doanh nghiệp “giậm chân tại chỗ” vì nỗi sợ hãi hoặc cố gắng duy trì những gì quen thuộc. Trong môi trường thay đổi nhanh chóng và không lường trước được này, cách duy nhất để tiến về phía trước là đưa ra những quyết định gần đúng dựa trên tất cả những thông tin mà bạn có tại thời điểm đó, chấp nhận sự không chắc chắn và những sai lệch có thể xảy ra, nhưng quan trọng là đảm bảo doanh nghiệp vẫn đang phát triển theo hướng tích cực.
Trong suốt hành trình lãnh đạo, sự linh hoạt, khả năng thử nghiệm và học hỏi từ những thất bại sẽ giúp các nhà lãnh đạo điều hướng qua những thời điểm khó khăn, đưa doanh nghiệp vượt qua thử thách và tiến về phía trước, không chỉ duy trì mà còn phát triển mạnh mẽ trong một thế giới đầy biến động.