Câu hỏi "Làm sao em biết ngành học em chọn phù hợp với em?" là câu hỏi tôi thường xuyên nhận được. Và thay vì trả lời ngay, tôi thường quay lại hỏi: "Vì sao trước đây em lại chọn ngành này và tại sao bây giờ em lại lo lắng về sự phù hợp của nó?"

Thực tế, nhiều bạn và gia đình lựa chọn ngành học dựa trên giả định rằng mỗi ngành sẽ dẫn đến một nghề nghiệp cụ thể, ví dụ như học Kế toán sẽ làm kế toán, học Quản trị sẽ làm quản lý. Những quyết định này cũng thường được đưa ra dựa trên sự hấp dẫn hay mức độ an toàn của nghề nghiệp tại thời điểm đó. Chẳng hạn, ngành kế toán được cho là ổn định, trong khi ngành truyền thông lại có vẻ mạo hiểm và khó dự đoán.

Để giúp các bạn quyết định, tôi thường đưa các bản mô tả công việc từ các trang tuyển dụng để phân tích. Điều thú vị là, những bản mô tả này chủ yếu yêu cầu kỹ năng, chứ không phải tên ngành học. Các kỹ năng như viết, giao tiếp tiếng Anh, tổ chức sự kiện, hay làm việc dưới áp lực… thường là những yếu tố quan trọng mà các nhà tuyển dụng tìm kiếm, nhưng lại không được giảng dạy đầy đủ trong các chương trình học chính thức.

Thực tế thị trường tuyển dụng cũng thay đổi nhanh chóng: mỗi ngày có thể xuất hiện công việc mới, nhưng cũng có công việc biến mất, và không ai có thể dự đoán chính xác tương lai. Điều duy nhất chúng ta có thể chắc chắn là những kỹ năng chúng ta tích lũy được và mạng lưới chuyên nghiệp chúng ta xây dựng trong suốt thời gian học.

Do đó, trước khi quyết định ngành học, các bạn nên tìm hiểu kỹ về chương trình học, xem mình có hứng thú với các kỹ năng mà ngành đó đòi hỏi không, liệu mình có tự tin phát triển những kỹ năng ấy trong suốt 3-4 năm học hay không, và liệu mình có thể duy trì đam mê với chúng trong suốt thời gian dài.

Khi đã chọn ngành, trong suốt quá trình học, các bạn nên tự hỏi mình về những kỹ năng mình nổi bật và tìm hiểu các công việc yêu cầu những kỹ năng đó. Đồng thời, bổ sung những kỹ năng còn thiếu thông qua các hoạt động ngoài giờ học, tham gia thực tập hoặc tình nguyện để phát triển thêm kinh nghiệm.

Tóm lại, ngành học không quyết định nghề nghiệp của bạn, mà chính là những kỹ năng bạn học được, mạng lưới chuyên nghiệp bạn xây dựng và tình hình thị trường tuyển dụng khi bạn ra trường mới là yếu tố quyết định công việc bạn sẽ làm. Điều quan trọng hơn cả là không ngừng học hỏi, phát triển bản thân và tận dụng những cơ hội có sẵn để vươn tới mục tiêu nghề nghiệp của mình.