Câu hỏi "Mình phù hợp với công việc gì?" là một vấn đề không hề đơn giản, nhất là đối với những người còn đang tìm kiếm con đường sự nghiệp phù hợp. Thậm chí, có những người dù đã làm việc lâu năm vẫn cảm thấy công việc hiện tại chưa thực sự đúng với bản thân. Có những người may mắn từ nhỏ đã biết rõ nghề nghiệp mình muốn theo đuổi, nhưng cũng có người như mình, đến 25 tuổi mới bắt đầu nhận ra mình yêu thích dạy học mà không biết chính xác hình thức công việc này sẽ ra sao.

Dưới đây là hai mô hình mình đã áp dụng để tìm ra công việc phù hợp với mình, hy vọng sẽ hữu ích cho các bạn đang tìm kiếm con đường sự nghiệp cho riêng mình.

1. IKIGAI phiên bản "rút gọn"

IKIGAI là một khái niệm đã quá quen thuộc, đặc biệt với các bạn trẻ. Tuy nhiên, mô hình IKIGAI thường bao gồm 4 yếu tố: công việc bạn yêu thích, công việc bạn giỏi, công việc cần thiết cho xã hội và công việc mang lại thu nhập. Nhưng ở đây, mình muốn giới thiệu một phiên bản đơn giản hơn chỉ với 3 yếu tố chính:

Việc bạn muốn làm: Đây là công việc mà bạn yêu thích và cũng là công việc bạn có khả năng làm tốt nhất. Thực tế, khi bạn giỏi việc gì, bạn sẽ càng cảm thấy hứng thú với công việc đó. Đôi khi, bạn có thể chưa giỏi ngay từ đầu, nhưng nếu có đam mê và quyết tâm, bạn hoàn toàn có thể cải thiện. Nhìn lại quá khứ của bạn, có thể sẽ có những điều bạn làm rất tự nhiên mà không cần phải học, ví dụ như giao tiếp tốt, kết nối mọi người. Những điểm mạnh này có thể là cơ sở để bạn tìm ra công việc lý tưởng cho mình.

Việc xã hội cần: Để công việc thực sự có ý nghĩa, nó cần phải đóng góp giá trị cho xã hội. Những công việc mang lại ảnh hưởng tích cực sẽ được xã hội trân trọng và có nhu cầu lâu dài. Mặc dù một số công việc có thể giúp bạn đạt được mục tiêu cá nhân, nhưng nếu không có ý nghĩa chung cho cộng đồng, sẽ rất khó để duy trì lâu dài.

Việc mang lại thu nhập: Một công việc không chỉ phải thỏa mãn đam mê mà còn phải có khả năng duy trì cuộc sống của bạn. Bạn cần phải chắc chắn rằng công việc này có thể mang lại thu nhập để bạn duy trì và phát triển trong dài hạn.

2. Sweet Spot (Điểm ngọt ngào)

Mô hình này được Bill George giới thiệu trong cuốn sách True North. Theo ông, "Điểm ngọt ngào" được xác định từ hai yếu tố chính:

Động lực: Động lực có thể đến từ bên ngoài (lợi ích vật chất như tiền bạc, chức danh, danh tiếng) hoặc từ bên trong (sự thỏa mãn, cảm giác hoàn thành công việc, sự phát triển cá nhân). Mặc dù nhiều người có thể đánh giá thấp động lực bên ngoài, nhưng thực tế, chúng rất quan trọng để duy trì sự bền bỉ trong công việc. Tuy nhiên, động lực bên trong mới là yếu tố giúp bạn cảm thấy hạnh phúc và thỏa mãn khi làm công việc đó, kể cả khi không nhận được sự công nhận.

Khả năng: Khả năng của bạn được chia thành hai phần: điểm mạnh và điểm yếu. Những điểm mạnh là những kỹ năng bạn làm tốt hơn người khác, trong khi điểm yếu là những thứ bạn đã thử qua nhưng không thành công. Để hiểu rõ điểm mạnh và điểm yếu của mình, bạn cần thử sức với nhiều công việc và học hỏi từ những trải nghiệm thực tế. Điều quan trọng là không nên đánh giá điểm yếu dựa trên sự phán xét của người khác mà hãy tự mình thử và kiểm tra khả năng của mình.

Kết luận

Việc xác định công việc phù hợp với bản thân là một hành trình không ngừng tìm hiểu và tự hoàn thiện. Cả hai mô hình này đều giúp bạn nhận diện rõ hơn những yếu tố cần thiết để tìm ra công việc lý tưởng. Quan trọng nhất, khi bạn càng hiểu rõ bản thân, con đường sự nghiệp sẽ trở nên sáng rõ hơn và bạn sẽ tự tin bước đi trên con đường đó.

Cảm ơn bạn đã dành thời gian đọc bài viết của mình, hy vọng nó sẽ giúp bạn có thêm động lực để khám phá con đường nghề nghiệp phù hợp với mình!