Chuyên gia nhân sự Susan M. Heathfield, người thường xuyên chia sẻ bài viết trên About.com, mới đây đã đăng tải một bài viết mang tên “Lắng nghe bằng mắt của bạn,” trong đó giới thiệu về giao tiếp không lời dành cho các nhà quản lý nhân sự.

Bà viết: “Có bao giờ bạn cảm thấy nghi ngờ khi nhìn thấy tâm trạng của đồng nghiệp qua cách họ đến văn phòng không? Giao tiếp không lời là một phương pháp giao tiếp vô cùng hiệu quả giúp bạn hiểu được những gì đang diễn ra trong đầu người khác. Những người giao tiếp giỏi sẽ rất nhạy bén với cảm xúc và suy nghĩ mà không cần dùng lời nói.”

Giao tiếp không lời thể hiện qua các nét mặt, ngôn ngữ cơ thể, cử chỉ, dấu hiệu và việc sử dụng không gian. Những khác biệt văn hóa trong các yếu tố này, đặc biệt là cử chỉ, có thể rất lớn và dễ dẫn đến hiểu nhầm.

Một số con số đáng chú ý

Một nghiên cứu từ một trường đại học tại Mỹ, được Susan trích dẫn, cho thấy 93% hiệu quả giao tiếp phụ thuộc vào các yếu tố không lời. Một nghiên cứu khác chỉ ra rằng hiệu quả giao tiếp được quyết định 7% bởi từ ngữ, 38% bởi chất lượng giọng nói, và 55% bởi giao tiếp không lời.

Khi một người muốn che giấu cảm nhận hoặc phản ứng với thông tin tiếp nhận, họ thường tập trung vào các hành vi không lời. Có rất nhiều cách để cải thiện khả năng nhận diện thông tin không lời, và dù bạn ở vị trí công việc nào, việc này sẽ giúp tăng khả năng chia sẻ ý nghĩa với người khác.

Chia sẻ ý nghĩa

“Chia sẻ ý nghĩa” là thuật ngữ Susan dùng để chỉ việc giao tiếp hiệu quả. Bà định nghĩa điều này qua bốn yếu tố tạo ra sự giao tiếp hiệu quả:

• Người gửi thông điệp cần trình bày thông điệp một cách rõ ràng và chi tiết, thể hiện sự chính trực của mình.

• Người nhận thông điệp cần lắng nghe, đặt câu hỏi để hiểu rõ hơn và có sự tin tưởng vào người nói.

• Phương pháp truyền đạt cần phải phù hợp với bối cảnh và nhu cầu của cả hai bên.

• Nội dung thông điệp cần phải cộng hưởng và kết nối với niềm tin có sẵn từ người nghe.

Lắng nghe bằng mắt

Để bắt đầu với giao tiếp không lời, Susan đưa ra năm điều bạn có thể áp dụng:

• Quan sát biểu cảm khuôn mặt, đôi mắt, dáng điệu, cử chỉ tay chân, tư thế cơ thể và các chuyển động của người đang giao tiếp với bạn. Việc làm quen với giao tiếp không lời và thực hành thường xuyên sẽ giúp bạn phát triển khả năng đọc các thông tin này.

• Nếu lời nói của ai đó mâu thuẫn với ngôn ngữ cơ thể của họ, hãy chú trọng vào ngôn ngữ không lời – bạn sẽ thường hiểu đúng hơn.

• Khi đánh giá một ứng viên trong buổi phỏng vấn, bạn có thể đọc được rất nhiều từ họ ngay cả khi họ đang ngồi chờ đợi. Giao tiếp không lời trong phỏng vấn sẽ bộc lộ các kỹ năng, thế mạnh, điểm yếu và những điều cần lưu ý về ứng viên.

• Việc chú ý đến giao tiếp không lời trong phỏng vấn hoặc tình huống khác sẽ giúp bạn thu thập được những thông tin đáng tin cậy. Lúc này, ngôn ngữ lời nói sẽ ít quan trọng hơn việc lắng nghe bằng mắt.

• Khi tổ chức một cuộc họp hoặc thảo luận nhóm, lắng nghe bằng mắt sẽ giúp bạn:

– Biết khi nào bạn đang nói quá nhiều;

– Biết khi nào ai đó muốn phát biểu;

– Hiểu được tâm trạng và phản ứng của nhóm đối với các nhận xét của bạn.

Với kinh nghiệm, đào tạo và niềm tin vào những gì đã đạt được trong quá khứ, khả năng giao tiếp không lời từ bên trong bạn sẽ luôn được rèn luyện và phát triển, giúp bạn thành thạo kỹ năng quan trọng này: Lắng nghe bằng mắt.