Tại sao những người trụ cột trẻ tuổi lại có xu hướng trì hoãn?

Nguyệt Minh, một phụ nữ 32 tuổi, đã chia sẻ rằng cô luôn cảm thấy lo lắng về việc tạo dựng một cuộc sống ổn định cho gia đình. Khi vừa kết hôn được hai năm trước, Minh đã đặt mục tiêu phải sở hữu một ngôi nhà nhỏ cho gia đình. Tuy nhiên, những ưu tiên trước mắt cứ liên tục xuất hiện, khiến Minh mãi không thể thực hiện kế hoạch mua nhà mà cô đã đặt ra từ lâu. Cứ thế, sự trì hoãn tiếp tục diễn ra, và giấc mơ về một tổ ấm vững chắc dường như mãi chỉ là một viễn cảnh xa vời.

Minh chỉ là một trong vô vàn người trẻ đang bị trì hoãn trong hành trình xây dựng tương lai của mình. Tình trạng này phổ biến không chỉ ở những cá nhân đang là trụ cột gia đình mà còn ở những cặp đôi mới lập gia đình. Dù họ có ý thức về sự quan trọng của những yếu tố như sức khỏe và tài chính trong bức tranh tương lai của mình, nhưng họ lại không hành động ngay lập tức để bảo vệ những yếu tố ấy. Thay vào đó, họ thường nghĩ rằng mình còn trẻ, còn thời gian, hoặc đơn giản là chưa đủ chuẩn bị về tài chính hay kinh nghiệm. Vậy nên, họ tiếp tục trì hoãn những quyết định quan trọng như mua nhà, lập quỹ hưu trí, mua bảo hiểm… với lý do “Để từ từ”.

Từ góc độ khoa học, hiện tượng trì hoãn là một phản ứng tự nhiên của hệ thần kinh khi con người phải đối mặt với những cảm xúc tiêu cực như lo âu, tự ti hay chán nản khi phải xử lý những vấn đề không rõ ràng hoặc thiếu hứng thú. Tim Urban, biên tập viên của trang web "Wait but Why", đã lý giải hiện tượng trì hoãn một cách dễ hiểu và hài hước: trong não của những người hay trì hoãn, có một "con khỉ" đam mê sự thỏa mãn ngay lập tức. Con khỉ này luôn khiến bạn phân vân, tại sao phải làm việc vất vả khi còn cả tuần nữa mới đến hạn? Tại sao phải mua bảo hiểm khi mình còn trẻ và khỏe mạnh? Điều mà con khỉ này quan tâm chỉ là tận hưởng khoảnh khắc hiện tại mà không cần lo lắng về những gì có thể xảy ra trong tương lai.

Tuy nhiên, trên thực tế, các nghiên cứu khoa học đã chỉ ra rằng những người có thói quen trì hoãn thường phải chịu đựng mức độ căng thẳng cao hơn nhiều so với những người không trì hoãn. Kristen Hansen, một nhà giám sát hiệu suất tại Sydney, nhận định rằng trì hoãn có thể tạo thành một vòng lẩn quẩn, khiến bạn không bao giờ hoàn thành được việc gì một cách trọn vẹn.

"Để từ từ" hay "Ngay và luôn" – Bạn sẽ chọn nhóm nào?

Đối với những người thuộc "team Để từ từ", việc trì hoãn mang lại cho họ cảm giác an toàn vì họ có thêm thời gian để suy nghĩ, lên kế hoạch cẩn thận hơn. Họ có thể tận hưởng những khoảnh khắc vui vẻ ngay tại thời điểm hiện tại, thỏa mãn những mong muốn ngắn hạn. Tuy nhiên, không ai ngoài họ hiểu rõ cảm giác lo lắng khi đối mặt với những deadline, khi cảm thấy giá trị bản thân bị giảm sút vì chưa hoàn thành mục tiêu. Dần dần, sự trì hoãn này có thể khiến họ cảm thấy thất vọng, tự nghi ngờ về năng lực của mình. Những người này phải luôn chạy theo những việc phải làm, và cuộc sống của họ có thể trở nên nhàm chán, thiếu động lực và đầy căng thẳng.

Ngược lại, nếu bạn là một phần của "team Ngay và luôn", ban đầu có thể bạn sẽ cảm thấy một chút khó khăn. Tuy nhiên, trái ngược với cảm giác lo âu khi trì hoãn, việc hành động ngay sẽ giúp bạn giải quyết vấn đề từ sớm và có đủ thời gian để chuẩn bị cho những trở ngại có thể xuất hiện. Khi vượt qua được những thử thách ban đầu, bạn sẽ cảm thấy tự tin hơn và dễ dàng đối mặt với các thử thách tiếp theo. Do đó, bạn sẽ không bao giờ gặp phải cảm giác deadline đang áp lực lên mình, mà thay vào đó, bạn sẽ luôn chuẩn bị tâm lý để ứng phó với bất kỳ tình huống bất ngờ nào. Điều này sẽ mang lại cho bạn cảm giác hài lòng và tự tin về bản thân.

Thực tế, thời gian là yếu tố không thể thay đổi, và cuộc sống sẽ không chờ đợi ai. Vì vậy, nếu đã có mục tiêu, hãy hành động ngay để có được sự an tâm và ổn định lâu dài. Vậy làm sao để có thể khắc phục được thói quen trì hoãn? Chuyên gia năng suất Cyril Peupion khuyên rằng, bạn nên bắt đầu một ngày mới với công việc mà bạn đang trì hoãn nhiều nhất. Đây là lúc bạn có đầy đủ năng lượng và tinh thần để đối mặt với khó khăn. Đối với các mục tiêu dài hạn, hãy chia nhỏ chúng thành các cột mốc nhỏ và tự thưởng cho mình mỗi khi hoàn thành một phần công việc.

Điều quan trọng hơn cả là bạn cần quyết tâm biến những “ngày mai” thành “hôm nay”. Thay vì tìm lý do để trì hoãn, hãy bắt tay vào thực hiện ngay, dù chỉ là những công việc nhỏ nhất. Mỗi ngày chỉ có 24 giờ, đừng để thời gian trôi qua trong vô nghĩa chỉ vì thói quen trì hoãn hay câu nói “để từ từ”.