Thông Thạo AI: Cần Thiết Như Thế Nào?

Theo Tsz Kit Ng (2021), việc thông thạo AI không chỉ đơn giản là hiểu biết về công nghệ, mà còn bao gồm bốn yếu tố quan trọng sau:

Hiểu biết về AI: Nắm vững các chức năng cơ bản của AI và nhận thức về ứng dụng AI trong đời sống hàng ngày, đồng thời áp dụng các nguyên tắc đạo đức.

Ứng dụng AI: Áp dụng kiến thức về AI vào thực tế công việc, giúp giải quyết vấn đề và cải tiến quy trình làm việc.

Đánh giá & sáng tạo AI: Kỹ năng tư duy phản biện và thiết kế các ứng dụng AI, bao gồm việc đánh giá hiệu quả và cải tiến các hệ thống AI.

Đạo đức AI: Đảm bảo công bằng và trách nhiệm trong việc sử dụng AI, lấy con người làm trung tâm, và đảm bảo tính minh bạch trong các quy trình xử lý.

Tại Sao Thông Thạo AI Lại Quan Trọng?

AI đang làm thay đổi cách chúng ta sống và làm việc. Việc thông thạo AI không chỉ là một lợi thế mà còn trở thành một nhu cầu thiết yếu, đặc biệt đối với sinh viên và những người lao động. Sự hiểu biết về AI sẽ tạo ra cơ hội để họ ứng dụng công nghệ vào công việc, tối ưu hóa hiệu suất và giảm thiểu các tác động tiêu cực (Laupichler et al., 2022).

Theo báo cáo The Future of Jobs 2023 từ Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF), 23% công việc toàn cầu sẽ thay đổi trong 5 năm tới, với 69 triệu việc làm mới và 83 triệu việc làm mất đi. Đặc biệt, 44% năng lực của người lao động sẽ thay đổi. Việc nắm vững AI sẽ tạo điều kiện cho người lao động tiến hành tái đào tạo (reskill) và nâng cao kỹ năng (upskill).

Làm Thế Nào Để Thông Thạo AI?

Để trở nên thông thạo AI, người lao động cần áp dụng phương pháp học kết hợp giữa lý thuyết và thực hành, theo mô hình 70:20:10:

70% học qua trải nghiệm công việc: Thực hành trực tiếp trong công việc là phương pháp hiệu quả nhất để học hỏi và áp dụng kiến thức AI.

20% học qua tương tác: Chia sẻ kiến thức, thảo luận và làm việc nhóm giúp mở rộng hiểu biết và ứng dụng AI trong môi trường làm việc.

10% học qua giáo dục chính quy: Các khóa học, đào tạo chuyên sâu về AI giúp bổ sung kiến thức lý thuyết.

Để hỗ trợ quá trình học, Sông An gợi ý một số khóa học về AI bằng tiếng Việt:

“Sống cùng AI: Hiểu rõ, Dùng đúng và Làm nhanh” của AI For You (AI4U): Cung cấp các kiến thức cơ bản và kỹ năng sử dụng AI trong đời sống hàng ngày, giảng viên: Thầy Trương Nguyện Thành.

“Prompt Foundation – Cách viết prompt ChatGPT và viết prompt AI hiệu quả”: Hướng dẫn cách viết prompt chuẩn cho ChatGPT qua các thành phần và mẹo hữu ích. Khóa học miễn phí trên YouTube, dài 75 phút.

Deep Learning của AI For Everyone – AI4E: Giới thiệu lý thuyết và thực hành về Deep Learning, yêu cầu hiểu biết về Python và Toán cao cấp. Giảng viên: ThS Nguyễn Thanh Tuấn.

Đây chỉ là 10% trong mô hình 70:20:10. Tuy nhiên, để ứng dụng kiến thức AI hiệu quả, bạn cần trải nghiệm thực tế và tương tác với những người có kinh nghiệm.

Kết Luận

Trong thời đại bùng nổ của AI, cảm giác lo lắng, ngạc nhiên hoặc hào hứng là hoàn toàn tự nhiên. Tuy nhiên, thay vì lo sợ, chúng ta nên chuẩn bị sẵn sàng để đón nhận những thay đổi này. Hãy luôn tiến bước với tâm thế chủ động “lo để liệu” thay vì “lo để sợ”. Cùng với sự học hỏi không ngừng, bạn sẽ dễ dàng thích nghi và phát triển trong môi trường đầy biến động này.