Nhân Lực Ngành Công Nghệ: Cách Để Tránh Bị Đào Thải Trước Cuộc Cách Mạng AI và ChatGPT

Theo báo cáo "Triển vọng việc làm năm 2023" của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), một trong những mối quan ngại lớn hiện nay của người lao động là sự đe dọa mất việc làm từ trí tuệ nhân tạo (AI), ChatGPT và các công nghệ tự động hóa khác. OECD cảnh báo rằng cuộc cách mạng AI đang bước vào giai đoạn đầu của một cuộc cạnh tranh gay gắt về các cơ hội việc làm.

Cạnh tranh gay gắt và áp lực lên nguồn lao động

OECD chỉ ra rằng các công việc có nguy cơ cao bị tự động hóa chiếm khoảng 27% lực lượng lao động tại các quốc gia thành viên. Cứ 5 người lao động, có đến 3 người lo ngại rằng công việc của họ sẽ bị thay thế bởi AI trong vòng 10 năm tới. Tuy nhiên, 2/3 số người được khảo sát cũng nhận thấy tự động hóa đã giúp họ giảm bớt sự nguy hiểm hoặc tẻ nhạt trong công việc.

Anh Vũ Ngọc An Ninh, kỹ sư cầu nối (BrSE) tại Công ty CP Fujinet Vietnam, cho biết ngành công nghệ rất năng động và có sự đào thải nhanh chóng. "Ngành này yêu cầu bạn phải học hỏi liên tục, vì nếu không, bạn sẽ bị bỏ lại phía sau. AI và ChatGPT không chỉ đe dọa công việc của những người làm công nghệ, mà còn đe dọa chính những người tạo ra chúng," anh Ninh chia sẻ. Để duy trì công việc trong ngành công nghệ, các kỹ sư cần phải có tinh thần học hỏi cao và sẵn sàng với áp lực công việc.

Trang bị kiến thức và kỹ năng mới

Anh Đồng Hải Anh, một kỹ sư công nghệ tại Mỹ, sau khi bị ảnh hưởng bởi làn sóng sa thải trong các công ty công nghệ lớn của Mỹ, đã quyết định trở về Việt Nam làm việc. Anh Hải Anh chia sẻ: "Mặc dù phải chấp nhận mức lương thấp hơn, nhưng ở Việt Nam, tôi lại cảm thấy được trọng dụng và có cơ hội phát triển. Tuy nhiên, để không bị đào thải, người lao động trong ngành công nghệ cần phải trang bị cho mình những kỹ năng quốc tế như chuẩn ABET và tham gia các chứng chỉ quốc tế về CNTT."

Đổi mới không ngừng để duy trì lợi thế cạnh tranh

Ông Nguyễn Hữu Bình, Giám đốc Công nghệ của TopDev, cho biết nguồn cung nhân lực CNTT tại Việt Nam hiện nay chưa đáp ứng đủ nhu cầu của ngành, dù sự phát triển nhanh chóng của công nghệ và AI đang tạo ra nhiều cơ hội việc làm. Tuy nhiên, vấn đề là chất lượng đào tạo chưa đáp ứng được yêu cầu, khi nhiều trường học vẫn chưa kịp cập nhật chương trình đào tạo phù hợp với các xu hướng công nghệ mới.

"Để cải thiện chất lượng nhân lực CNTT, các cơ sở đào tạo cần phải liên tục cập nhật kiến thức, đồng thời tăng cường đào tạo kỹ năng ngoại ngữ và kỹ năng mềm cho các kỹ sư CNTT để họ có thể dễ dàng tiếp cận và làm việc trong môi trường quốc tế," ông Bình nói thêm.

Xu hướng tuyển dụng nhân lực CNTT trong bối cảnh cạnh tranh

Bà Phạm Lan Khanh, Giám đốc Công ty CP Truyền thông số Flamingo, chia sẻ hai xu hướng tuyển dụng nhân sự CNTT hiện nay: Một là tìm kiếm ứng viên có kỹ năng đa nhiệm và kinh nghiệm cao, hai là nâng cấp nguồn nhân lực sẵn có trong công ty. Tuy nhiên, việc nâng cấp đội ngũ nội bộ lại gặp khó khăn do một số nhân viên không sẵn sàng "làm mới mình" và học hỏi các công nghệ mới.

Nhu cầu nhân lực CNTT vẫn chưa đủ cung ứng

Theo một báo cáo từ TopDev, trong giai đoạn 2022-2024, Việt Nam thiếu khoảng 150.000-195.000 lập trình viên, kỹ sư CNTT và kỹ sư AI mỗi năm. Dù ngành CNTT có mức lương hấp dẫn, nhưng chỉ có khoảng 35% trong số 57.000 sinh viên ngành CNTT đáp ứng được yêu cầu của các doanh nghiệp, phần còn lại cần phải được đào tạo lại.