Câu hỏi về khả năng lãnh đạo – liệu nó là một phẩm chất bẩm sinh hay có thể được phát triển qua quá trình học hỏi và rèn luyện – từ lâu đã là một chủ đề gây tranh cãi. Để có cái nhìn sâu sắc hơn về vấn đề này, chúng ta hãy cùng khám phá quan điểm của Brigette Hyacinth, chuyên gia về lãnh đạo, tác giả cuốn sách "The Edge of Leadership: A Leader's Handbook for Success."
Lãnh Đạo Là Khả Năng Bẩm Sinh?
Theo thuyết "Great Man" và thuyết Tính Cách (Trait Theory), một số người sinh ra đã có những phẩm chất và đặc điểm bẩm sinh khiến họ có khả năng lãnh đạo. Như Thomas Carlyle từng nói, "Nếu cho rằng các nhà lãnh đạo không mang những phẩm chất phi thường, có nghĩa là tất cả mọi người trên thế giới này đều có khả năng lãnh đạo như nhau." Những người có khả năng bẩm sinh về lãnh đạo được cho là sẽ nổi bật trong vai trò này mà không phải trải qua quá trình học hỏi hay phát triển đặc biệt. Tương tự như những người có năng khiếu âm nhạc hay thể thao, họ tự nhiên nổi trội trong lĩnh vực của mình. Vậy nếu khả năng lãnh đạo là thiên bẩm, tại sao chúng ta còn cần học và rèn luyện nghệ thuật lãnh đạo?
Khả Năng Lãnh Đạo Được Hình Thành Qua Rèn Luyện
Ngược lại, thuyết Hành Vi (Behavioral Theory) lại cho rằng lãnh đạo là một kỹ năng có thể học hỏi và phát triển qua thời gian. Theo lý thuyết này, lãnh đạo không phải là một tài năng bẩm sinh, mà là một tập hợp các kỹ năng có thể được phát triển qua huấn luyện, quan sát, và thực hành. Các chương trình huấn luyện trong quân đội là ví dụ điển hình cho quan điểm này, khi họ đào tạo các nhà lãnh đạo thông qua một quá trình rõ ràng và có hệ thống.
Vậy liệu việc tham gia một khóa học về lãnh đạo có thể biến một người thành nhà lãnh đạo không? Các kỹ năng như sự chính trực, truyền cảm hứng, hay khả năng giao tiếp có thể dạy được hay không? Các bài học về lãnh đạo có thể giúp bạn xây dựng những kỹ năng cơ bản, nhưng một số phẩm chất đặc biệt của lãnh đạo, như khả năng tạo ảnh hưởng hay khơi dậy động lực ở người khác, không phải ai cũng có thể học được qua sách vở.
Nhận Định: Lãnh Đạo Là Sự Kết Hợp Của Bẩm Sinh Và Rèn Luyện
Rõ ràng, lãnh đạo là một nghệ thuật hơn là một khoa học. Những phẩm chất bẩm sinh có thể hỗ trợ trong việc hình thành một nhà lãnh đạo, nhưng không thể thiếu quá trình học hỏi, trải nghiệm và phát triển qua thời gian. Tuy nhiên, điều quan trọng không chỉ là tài năng bẩm sinh hay kỹ năng được học hỏi, mà còn là việc bạn ở đúng thời điểm và đúng hoàn cảnh. Chúng ta có thể là những nhà lãnh đạo tiềm năng, nhưng liệu chúng ta có ở đúng nơi để thể hiện khả năng của mình?
Các nghiên cứu cũng cho thấy khả năng lãnh đạo là sự kết hợp giữa nhân phẩm, tính cách và các kỹ năng giao tiếp. Một nghiên cứu nổi tiếng do Đại học Illinois thực hiện chỉ ra rằng khả năng lãnh đạo có khoảng 30% đến từ bẩm sinh, còn 70% còn lại là kết quả của quá trình rèn luyện và phát triển qua các trải nghiệm sống. Điều này cũng phù hợp với nguyên lý Pareto, trong đó có thể 80% thành công của nhà lãnh đạo đến từ sự học hỏi, thực hành và rèn luyện, và chỉ 20% đến từ yếu tố thiên bẩm.
Lãnh Đạo Là Sự Lựa Chọn Và Cơ Hội
Brigette Hyacinth, một người có kinh nghiệm sống phong phú, chia sẻ rằng bản thân cô cũng không phải là người sinh ra trong một gia đình có điều kiện hay được ưu đãi về nhiều mặt. Cô là người duy nhất trong gia đình có cơ hội theo học đại học, và những khoảnh khắc khó khăn trong tuổi thơ đã giúp cô hình thành niềm tin vào khả năng lãnh đạo của mình. Cô nhận định rằng lãnh đạo không chỉ là sự kết hợp giữa thiên bẩm và rèn luyện, mà còn là sự lựa chọn và cơ hội. "Lãnh đạo vừa là thiên bẩm, vừa là kết quả của quá trình rèn luyện," Brigette nói.
Kết Luận: Lãnh Đạo Không Phải Là Sự Được Sinh Ra, Mà Là Sự Chọn Lựa
Cuộc tranh luận về lãnh đạo có thể sẽ không bao giờ có kết luận cuối cùng, bởi vì nó phụ thuộc vào cách mỗi người định nghĩa và nhìn nhận về lãnh đạo. Tuy nhiên, có một điều chắc chắn: để trở thành một nhà lãnh đạo, bạn cần phải có sự kết hợp giữa khả năng bẩm sinh và quá trình rèn luyện không ngừng. Bất cứ ai cũng có thể học các kỹ năng lãnh đạo cơ bản, nhưng để trở thành một nhà lãnh đạo thực thụ, bạn cần có sự quyết tâm, khả năng thích ứng với hoàn cảnh và đôi khi là sự can đảm để đứng lên khi cần thiết.