Học tiếng Anh 12 năm mà vẫn không nói được – Vì sao?

Hãy bắt đầu bằng ba sự thật:

1. Tôi từng là học sinh chuyên Toán.

2. Tôi đã có thời gian rất ghét tiếng Anh.

3. Tôi từng không dám nói chuyện hay tranh luận bằng tiếng Anh.

Nhưng giờ đây, tôi không theo con đường kỹ thuật, tôi đã du học Singapore và quay về làm một công việc đòi hỏi giao tiếp thường xuyên. Bước ngoặt lớn nhất trong hành trình này chính là TIẾNG ANH!

Chính nhờ tiếng Anh, từ một học sinh chuyên Toán, tôi có cơ hội đại diện trường tham gia hội thảo khoa học kỹ thuật tại Singapore. Từ một người e ngại tranh luận, tôi có thể thuyết trình ngang tầm với sinh viên bản địa khi học năm tư đại học. Sau này, tôi còn tự tin diễn thuyết tại những diễn đàn quốc tế.

Nhìn lại, tôi thấy rất nhiều người trẻ Việt Nam cũng vật lộn với tiếng Anh dù đã học hơn 10 năm nhưng vẫn không thể giao tiếp. Tôi cũng từng như vậy!

Hai sai lầm lớn khiến bạn học mãi mà không giỏi

Bạn có bao giờ thắc mắc tại sao trẻ nhỏ chỉ mất 2-3 năm để thành thạo một ngôn ngữ, trong khi chúng ta học cả chục năm mà vẫn chưa sử dụng tốt tiếng Anh?

Theo kinh nghiệm của tôi, có hai sai lầm chính khiến chúng ta chật vật với ngoại ngữ này:

Sai lầm 1: Học tiếng Anh chỉ để thi

Chúng ta học với mục tiêu đi thi, cố gắng nhồi nhét từ vựng, ngữ pháp chỉ để đạt điểm cao trong các bài kiểm tra, lấy chứng chỉ. Nhưng bạn có bao giờ tự hỏi, bản chất của việc học một ngôn ngữ là gì?

• Ngôn ngữ giúp kết nối con người.

• Ngôn ngữ là công cụ để khám phá và mở rộng nhận thức.

Khi có thể giao tiếp bằng một ngôn ngữ mới, bạn không chỉ trò chuyện với người nước ngoài mà còn tiếp cận với nền văn hóa, tri thức, công nghệ mới. Đó mới là giá trị cốt lõi của việc học ngoại ngữ, không phải những bài thi.

Tôi từng ghét tiếng Anh, cố gắng quên nó ngay khi rời khỏi lớp học. Nhưng rồi điều gì khiến tôi thay đổi? Không phải là học thuộc 5 từ vựng để được 500 đồng, mà là sự tò mò, niềm đam mê với những thứ chỉ có thể tiếp cận được nhờ tiếng Anh.

Sai lầm 2: Học tiếng Anh theo cách phi tự nhiên

Bản năng tiếp thu ngôn ngữ của con người theo trình tự: Nghe → Nói → Đọc → Viết. Nhưng cách giảng dạy truyền thống lại đi ngược hoàn toàn: bắt đầu bằng ngữ pháp, từ vựng, sau đó mới đến đọc, nghe, nói.

Chúng ta dành phần lớn thời gian để chép từ mới, học thuộc cấu trúc câu, nhưng lại rất ít cơ hội nghe và nói, trong khi đó mới là hai kỹ năng quan trọng nhất khi giao tiếp.

Hơn nữa, cách học này tạo ra nỗi sợ sai. Chúng ta lo lắng khi nói sai ngữ pháp, phát âm chưa chuẩn, sợ bị chê cười nên không dám thực hành. Nhưng nếu không dám nói sai, bạn sẽ không bao giờ nói đúng được!

Muốn giỏi tiếng Anh – Hãy học như một đứa trẻ!

Hãy tạm quên những bài kiểm tra, từ vựng khô khan và tự hỏi: Bạn muốn dùng tiếng Anh để làm gì? Để du lịch? Để tìm hiểu văn hóa? Để phát triển sự nghiệp? Khi có mục tiêu rõ ràng, bạn sẽ có động lực hơn để học.

Học một ngôn ngữ mới cũng giống như một đứa trẻ tập nói: bạn cần mắc lỗi, thử nghiệm và điều chỉnh dần dần. Đừng ngại sai, cứ nói theo cách đơn giản nhất, ghép dần các từ thành câu. Đừng ám ảnh với phát âm hoàn hảo, vì ngay cả người bản xứ đôi khi cũng có lỗi!

Khi bạn kết hợp sự hứng thú với nỗ lực, tiếng Anh sẽ không còn là nỗi ám ảnh nữa. Tôi hy vọng câu chuyện của mình có thể giúp bạn tìm thấy một hướng đi mới. Nếu bạn cũng từng gặp khó khăn với tiếng Anh, hãy chia sẻ câu chuyện của mình!