Chúng ta thường nói về việc trở thành một nhà văn giỏi. Nhưng hầu hết các nhà văn giỏi cũng là những người chỉnh sửa giỏi, vì có khả năng bản nháp đầu tiên của họ không hoàn hảo.
Vậy đây là cách để trở thành một người chỉnh sửa giỏi cho công việc của chính mình và khiến mọi người nghĩ rằng bạn là một nhà văn giỏi.
Bước 1: Lên kế hoạch những gì bạn sẽ viết
Được rồi, đây không phải là một phần chính của quá trình chỉnh sửa. Nhưng việc lên kế hoạch những gì bạn sẽ nói trước khi bắt đầu viết sẽ giúp quá trình chỉnh sửa dễ dàng hơn rất nhiều. Việc thiết lập một cấu trúc tốt ngay từ đầu dễ dàng hơn nhiều so với việc sắp xếp lại toàn bộ các đoạn văn sau này.
Tôi thường bắt đầu bằng việc tạo ra một dàn ý cho nội dung mình sẽ viết. Tôi ghi lại các điểm chính mà mình muốn đề cập, rồi sắp xếp chúng thành một cấu trúc sao cho dễ dàng chuyển từ điểm này sang điểm khác và dẫn dắt người đọc đi qua hành trình.
Ở giai đoạn này, mọi thứ đều rất phân tích và logic.
Nhưng khi tôi có dàn ý, tôi có thể chuyển sang một cách tiếp cận sáng tạo hơn vì tôi không cần phải lo lắng về cấu trúc nữa. Tôi chỉ cần làm theo dàn ý của mình.
Đôi khi một ý tưởng mới sẽ xuất hiện trong đầu tôi khi tôi đang viết nội dung. Khi điều đó xảy ra, tôi sẽ lùi lại và xem liệu nó có phù hợp với cấu trúc tôi đã tạo ra không. Nếu có, tôi sẽ thêm nó vào dàn ý và tiếp tục viết. Nếu không, tôi sẽ ghi chú lại (để có thể sử dụng trong bài viết sau) và tiếp tục viết.
Bước 2: Để bài viết nghỉ một lúc
Não chúng ta có hai bán cầu. Bán cầu phải liên quan đến sự sáng tạo và trí tưởng tượng, và đó là phần chúng ta sử dụng nhiều nhất khi đang trong quá trình viết. Nhưng chỉnh sửa lại là một quá trình phân tích và logic hơn, là công việc của bán cầu trái trong não.
(Bạn đã bao giờ thử chỉnh sửa trong khi viết và cảm thấy bực bội chưa? Đó là vì cả hai bán cầu trong não bạn đang “chiến đấu” với nhau.)
Nhưng việc chuyển từ tư duy sáng tạo sang tư duy phân tích cần một chút thời gian. Vì vậy, khi bạn đã hoàn thành bài viết, hãy để nó nghỉ một lúc trước khi bắt đầu chỉnh sửa. Có thể là một giờ hoặc hai, hoặc có thể là một ngày. Nhưng cố gắng đừng nghĩ quá nhiều về nó trong thời gian đó để bạn có thể quay lại với một cái đầu sáng suốt và tư duy logic. Đừng để lâu đến mức bạn mất hứng thú với bài viết.
Một lợi thế khác của việc để bài viết nghỉ là bạn sẽ không còn quá gắn bó với những từ ngữ của mình khi quay lại. Và điều này rất quan trọng khi chỉnh sửa, vì có khả năng rất nhiều từ ngữ đó sẽ phải loại bỏ.
Bước 3: Nhìn vào bức tranh tổng thể
Bạn đã để bài viết nghỉ một chút và bây giờ bạn đã sẵn sàng để bắt đầu chỉnh sửa. Nhưng trước khi lao vào chi tiết, bạn nên tự hỏi mình những câu hỏi về bài viết từ góc độ "bức tranh tổng thể". Và sau đó tiếp tục chỉnh sửa bài viết cho đến khi bạn hài lòng với các câu trả lời.
Bài viết của tôi có mục đích không?
Có lợi ích gì cho người đọc không? Bạn có thể nhận thấy mình chỉ viết bài này để giải tỏa điều gì đó.
Bài viết này sẽ thay đổi cuộc sống của người đọc như thế nào?
Nó có đủ “nặng” không? Có thể bài viết cần thêm chiều sâu, ví dụ khác, hoặc thậm chí là một số liên kết để đọc thêm.
Tôi có bị lặp lại quá nhiều không? Liệu bạn có thể kết hợp một số ý tưởng để giảm sự lặp lại không?
Các ý tưởng của tôi có theo đúng trật tự không? Chúng có chảy logic không? Đây là lý do tại sao việc lên kế hoạch cấu trúc trước khi viết sẽ giúp ích.
Tôi có lạc đề hoặc bao gồm thông tin không thực sự phù hợp không? Đây là lý do tại sao việc để bài viết nghỉ một chút là điều tốt. Bạn sẽ dễ dàng loại bỏ thông tin không cần thiết.
Bạn có thích đọc bài viết này nếu nó được viết bởi một ai đó khác không?
Bước 4: Tập trung vào việc cắt bớt
Dù bạn nghĩ mình đã viết bài rất tốt, nhưng khả năng bạn có thể cắt bỏ những từ, câu hoặc thậm chí cả đoạn văn mà không làm mất đi nội dung quan trọng là rất cao.
Vậy hãy cắt bỏ những phần thừa và giữ lại phần tinh túy.
Bạn có mất vài đoạn để giải thích bài viết của mình nói về cái gì không? Bạn thực sự cần phải thu hút người đọc ngay từ đoạn đầu tiên, vì vậy hãy chỉnh sửa các đoạn mở đầu thành một đoạn mạnh mẽ, nhanh chóng đi vào trọng tâm.
Phần kết của bạn có quá dài dòng không? Hãy thử cắt ngắn nó lại để nó vẫn lưu lại trong tâm trí người đọc lâu sau khi họ đã đọc xong.
Có câu nào không cung cấp thông tin hữu ích không? Hãy loại bỏ chúng.
Bước 5: Xem xét chi tiết
Cho đến nay, bạn đã nhìn vào cấu trúc tổng thể của bài viết và thêm vào, cắt bớt những phần lớn thông tin. Bây giờ là lúc để xem xét kỹ lưỡng bài viết – từng dòng, thậm chí từng từ một.
Thật không may, bạn có thể quá quen với các từ ngữ đến mức não bộ sẽ tự động sửa lỗi cho bạn khi bạn đọc. Bạn cần một cách để nhìn nhận nó với ánh mắt tươi mới.
Một cách để làm điều này là nhờ người khác đọc bài viết của bạn và cho bạn biết họ phát hiện ra vấn đề gì. Nhưng nếu không thể nhờ ai đó đọc, tôi sẽ in bài ra, đọc từng câu một cách chậm rãi và dùng bút đỏ hoặc xanh để khoanh tròn những vấn đề tôi phát hiện.
Tôi cũng đọc to bài viết của mình. Điều này không chỉ giúp tôi phát hiện những vấn đề mà tôi bỏ sót khi đọc trong đầu, mà còn làm rõ nếu câu nào quá dài hoặc không tự nhiên như nó có thể.
Nếu bài viết thực sự quan trọng, tôi sẽ đọc to cho người khác nghe. Bạn sẽ rất chú ý đến cách bài viết phát ra âm thanh và điều này có thể giúp bạn phát hiện những vấn đề mà bạn có thể đã bỏ lỡ.
Cuối cùng, tôi sẽ thực hiện một lần chỉnh sửa trực quan bằng cách nhấn nút Xem trước trên WordPress để xem nó sẽ trông như thế nào khi được xuất bản.
Bước 6: Chỉnh sửa SEO
Bạn luôn nên viết cho người đọc thay vì cho công cụ tìm kiếm. Nhưng trước khi nhấn "Xuất bản", tôi thường nghĩ về những từ khóa mà mọi người có thể tìm kiếm trên Google để tìm thấy bài viết của mình. Sau đó, tôi cố gắng kết hợp một số từ khóa đó vào tiêu đề, đoạn mở đầu và thậm chí có thể vào cả URL.
Bước 7: Xuất bản bài viết
Bạn chắc chắn nên dành thời gian chỉnh sửa bài viết trước khi xuất bản. Nhưng đừng quá ám ảnh về nó. Đến một lúc nào đó bạn phải ngừng chỉnh sửa và nhấn ‘Xuất bản’.
Bởi vì bài viết sẽ không bao giờ hoàn hảo. Và bạn luôn có thể quay lại và sửa chữa bất kỳ vấn đề nào bạn phát hiện sau.
Quy trình của bạn là gì?
Bạn có làm theo quy trình tương tự khi chỉnh sửa bài viết blog của mình không? Hay bạn có các bước bổ sung (hoặc có thể là các bước hoàn toàn khác) mà bạn làm theo? Hãy cho chúng tôi biết về quy trình chỉnh sửa của bạn trong phần bình luận.