Cơn sóng cắt giảm nhân sự và bài học về khả năng thích nghi

Tối qua xem tin, thấy Starbucks tháng 2/2025 đã cắt giảm hơn 1.000 nhân sự, đơn giản hoá menu để giảm lỗ. Một biểu tượng F&B toàn cầu cũng không thoát khỏi áp lực thị trường. Nhưng điều này không còn xa lạ nữa – từ 2022 đến nay, hàng loạt ông lớn công nghệ như Google, Meta, Microsoft, Amazon đã cắt giảm hàng trăm ngàn việc làm. Chỉ riêng năm 2024, đã có hơn 5.700 tập đoàn toàn cầu tuyên bố cắt giảm nhân sự. Bước sang 2025, cơn bão vẫn chưa dừng lại. Mới 2 tháng đầu năm, đã có hơn 190 tập đoàn tiếp tục thông báo sa thải, trong đó các ngành công nghệ, dược sinh học, và cả lĩnh vực tài chính đang chịu ảnh hưởng nặng nề nhất.

Ở Việt Nam cũng không nằm ngoài guồng quay đó

Cà phê với bạn bè đang làm ở các vị trí cấp cao trong các tập đoàn lớn, ai cũng đang “gồng” hết mức. Bộ máy bị thu gọn, việc thì vẫn phải chạy, KPI không đổi – chỉ có điều giờ là “do more with less”: làm nhiều hơn với nguồn lực ít hơn.

Ai còn job thì coi như may mắn, cắm đầu làm, không dám than, không dám đòi hỏi. Có nơi cắt nửa team mà vẫn phải giữ hiệu suất, thì đương nhiên không còn ai đủ hơi sức để nuông chiều nhau. Còn ai không chịu nổi? Tự out là cách nhẹ nhàng nhất, khỏi gây thêm áp lực cho cả đôi bên.

Câu chuyện này giờ không còn là cá biệt – mà đang trở thành "chuyện thường ngày ở huyện".

Thị trường không chờ ai, chỉ giữ lại người biết thích nghi

Khi các công ty buộc phải ưu tiên hiệu quả, thì thâm niên chưa chắc còn là lợi thế nếu bạn không thể thích nghi, không làm được việc. Các vai trò mờ nhạt, kém liên kết, hay thiếu khả năng tạo giá trị rõ ràng... rất dễ bị đưa vào “danh sách tinh gọn”.

Sự bất ổn giờ đây là điều “bình thường mới”. Không còn chỗ cho sự chủ quan hay trông chờ vào vòng tay bảo bọc từ tổ chức. Mỗi người phải tự đặt câu hỏi:

Nếu ngày mai công ty cắt giảm, tôi có được giữ lại không? Vì lý do gì?

Nếu phải chuyển hướng, tôi có đủ kỹ năng để tồn tại trong môi trường mới không?

Trong cái khó, ló… cơ hội vươn tầm quốc tế

Nhưng cũng chính trong thời kỳ khó khăn này, một điều tích cực đang diễn ra âm thầm:

Sự khan hiếm nguồn lực buộc các doanh nghiệp phải giao vai trò lớn hơn cho người Việt Nam – đặc biệt là những người giỏi, có tư duy toàn cầu, và làm được việc.

Trước đây, để được nắm vai trò quản lý khu vực, đa quốc gia, cần nhiều năm phấn đấu, thậm chí chuyển công tác sang nước ngoài. Giờ thì khác: bạn có thể được “đẩy lên” nhanh hơn nếu chứng minh được năng lực. Và rất nhiều người trẻ đang nắm bắt được cơ hội này, bước vào sân chơi quốc tế ngay từ Việt Nam.

Biết đâu, chính những con người được “ép buộc” phải vươn lên trong thời kỳ biến động hôm nay – sau này sẽ trở thành lực lượng dẫn dắt doanh nghiệp Việt vươn ra toàn cầu?

Xem hiện tại là “trường huấn luyện” cho một tương lai mạnh mẽ hơn

Chúng ta không thể kiểm soát được thị trường, nhưng có thể kiểm soát cách mình phản ứng.

Nếu bạn đang bị ép chạy nhanh hơn, làm nhiều hơn, học gấp hơn – hãy xem đây là một trường huấn luyện tốc độ cao, nơi bạn tôi luyện năng lực, sức bền, và bản lĩnh.

Đời có lúc yên bình, cũng có lúc gian nan. Nhưng nếu ta thấy được quy luật của sự tiến hoá – rằng không có gì là bất biến, rằng thay đổi là lẽ tất yếu – thì ta sẽ bình tĩnh hơn, vững vàng hơn, và thích nghi tốt hơn với cuộc chơi đang ngày càng khắc nghiệt.

Hãy nhớ:

Không ai thoát khỏi thay đổi, chỉ có người biết tận dụng thay đổi để tiến lên.

Chúc bạn vững tay chèo, dù sóng có mạnh đến đâu.