Văn hóa của một tổ chức là gì?

Văn hóa của tổ chức có liên quan đến cách nhận thức và lối hành xử của các thành viên đối với bên trong và bên ngoài tổ chức đó. Đây chính là sự hiện diện sinh động và cụ thể nhất của tổ chức, mà mọi người có thể dễ dàng nhận ra. Hình ảnh đó có thể do nhiều yếu tố cấu thành nên. Vì thế, chỉ cần một yếu tố có sự thay đổi, thì về lý thuyết, hình ảnh về tổ chức đó sẽ bị khác đi. Do đó, trên phương diện lý thuyết, sẽ không có tổ chức nào có văn hóa giống nhau, dù họ có thể giống nhau nhiều điểm.

Mục tiêu chính của việc chủ động xây dựng, xác định rõ văn hóa doanh nghiệp là làm cho các thành viên thích ứng với môi trường bên ngoài và hội nhập nhanh chóng với nội bộ tổ chức. Bên cạnh đó việc này cũng giúp điều chỉnh hành vi của các thành viên phù hợp với hành vi được chấp nhận trong tổ chức.

Các yếu tố cơ bản cần quan tâm khi xây dựng văn hóa doanh nghiệp

• Giá trị cốt lõi (core values): là tập hợp những nguyên tắc và quan niệm cơ bản, mang tính lâu dài của một doanh nghiệp, yếu tố này thường gắn liền với tầm nhìn và sứ mệnh chung của doanh nghiệp.

• Những chuẩn mực (norms): là những quy tắc không chính thức về những hành vi ứng xử được các thành viên trong nhóm chấp nhận và bị ràng buộc tuân thủ.

• Niềm tin (beliefs): những yếu tố mà các thành viên trong tổ chức tin là đúng và tác động đến các giá trị chung. Niềm tin thường đến từ bên ngoài tổ chức (như tôn giáo, tín ngưỡng..).

• Những huyền thoại (legends/myths): Là những câu chuyện liên quan đến những sự kiện tiêu biểu có thật và thường được hư cấu thêm để tạo thành những hình ảnh lý tưởng.

• Nghi thức tập thể (collective rites): các hoạt động tinh thần của tập thể như team building, được lặp đi lặp lại định kỳ để tạo sự đồng tâm hiệp lực giữa các thành viên và khiến các thành viên cảm thấy họ là một phần của tổ chức.

• Những điều cấm kỵ (taboos): là những tập quán văn hoá của tổ chức ngăn cấm các thành viên không được phép làm hay nói về điều gì đó (ví dụ: cấm hút thuốc nơi làm việc, cấm công nhân mang túi xách vào nhà máy…)

Các loại hình văn hoá tổ chức

Dựa trên giá trị cốt lõi, tầm nhìn và sứ mệnh của tổ chức, văn hoá doanh nghiệp có thể chia làm 4 dạng chính:

1.Văn hoá hợp tác

Văn hoá hợp tác là loại hình lấy con người làm trọng tâm. Tại một môi trường làm việc đòi hỏi sự cộng tác, mỗi cá nhân đều có giá trị, việc giao tiếp và trao đổi thường xuyên luôn được đề cao trong môi trường này. Văn hoá hợp tác gỡ bỏ các rào càn giữa nhân viên và cấp trên, tạo ra môi trường cởi mở, để cộng tác và phát triển.

2.Văn hoá sáng tạo

Văn hoá sáng tạo là một dạng văn hoá đề cao sự đổi mới, thích ứng nhanh với môi trường, nơi mà các thành viên của tổ chức không ngừng tìm kiếm, tạo ra đột phá trong môi trường làm việc. Văn hoá sáng tạo phù hợp với môi trường đề cao tính cá nhân, sáng tạo, có xu hướng chấp nhận rủi ro lớn để tạo ra đột phá. Loại hình văn hoá này ưu tiên các ý tưởng mới, sáng tạo để làm động lực tăng trưởng cho tổ chức.

3.Văn hoá thị trường

Văn hoá thị trường là loại hình văn hoá coi trọng kết quả, nơi mà con số là tất cả, đặt lên trên sự thoả mãn và hài lòng của các cá nhân trong tổ chức, coi lợi nhuận là mục tiêu cao nhất. Văn hoá thị trường thường tạo ra khoảng cách giữa nhân viên và các cấp cao hơn.

4.Văn hoá thứ bậc

Văn hoá thức bậc là văn hoá truyền thống trong nhưng môi trường, tổ chức không thích rủi ro, nơi hạn chế sự thay đổi, đặt tính ổn định lên hàng đầu. Văn hoá thứ bậc ưu tiên các mục tiêu dài hạn, hiệu quả và ổn định, các công việc được thực thi theo quy trình chuẩn, nhân sự cần đảm bảo sự chắc chắn, hạn chế tối đa những yếu tố bất ngờ xảy ra.