Điều số 1: Học quá nhiều mà không áp dụng thực tế

Hiện tượng học quá nhiều không chỉ xảy ra khi bạn ngồi trong lớp học mà còn khi bạn tự học qua các nền tảng trực tuyến như YouTube, podcast, hay các bài giảng trực tuyến khác. Biểu hiện dễ nhận thấy nhất là bạn có thể tiếp thu rất nhiều kiến thức bổ ích, nhưng lại không áp dụng những gì đã học vào cuộc sống thực tế.

Bộ não của chúng ta, khi chỉ nhận thông tin mà không hành động, sẽ dễ dàng rơi vào tình trạng quá tải. Tệ hơn, nếu tình trạng này kéo dài, bạn có thể rơi vào trạng thái overthinking (suy nghĩ quá nhiều), dẫn đến những lo âu không cần thiết.

Việc suy nghĩ quá nhiều sẽ dẫn đến hai vấn đề chính:

Một là, bạn bắt đầu trở nên chỉ trích và soi xét người khác một cách thái quá.

Hai là, bạn trở thành người cầu toàn, luôn đặt ra những tiêu chuẩn quá cao và khó đạt được. Điều này gây khó khăn trong việc bắt đầu một công việc hay học một kỹ năng mới. Ví dụ, khi bạn quyết định học bóng bàn, thay vì chỉ tập trung vào việc luyện kỹ thuật, bạn lại quá chú trọng vào những chi tiết nhỏ như lựa chọn vợt, giày chơi sao cho phù hợp mà bỏ qua quá trình thực hành thực tế.

Khi bạn dành quá nhiều thời gian để chọn lựa, suy nghĩ về những thứ hoàn hảo, cuối cùng bạn sẽ rơi vào vòng lặp trì hoãn và không bao giờ bắt tay vào hành động. Để thoát khỏi tình trạng này, bạn cần làm theo ba bước:

1. Biết đủ để làm – Hãy học vừa đủ để có thể bắt đầu hành động.

2. Rút kinh nghiệm – Sau khi hành động, học hỏi từ những sai lầm và điều chỉnh.

3. Tiếp tục học thêm – Cập nhật và bổ sung kiến thức khi cần thiết.

Như câu nói nổi tiếng “Ngày nay, kiến thức không phải là sức mạnh. Thực hành mới là sức mạnh,” chỉ học hỏi mà không áp dụng vào thực tế sẽ không thể mang lại sự thay đổi thực sự.

Điều số 2: Ngủ quá nhiều

Nhiều người có thói quen thức khuya và dậy sớm vào những ngày làm việc, và chỉ tranh thủ ngủ bù vào cuối tuần hay những ngày nghỉ. Tuy nhiên, thiếu ngủ không chỉ làm gia tăng mệt mỏi mà còn khiến cơ thể bạn trở nên căng thẳng, dẫn đến khó ngủ hơn vào ban đêm. Điều này lại khiến bạn càng cần phải ngủ nhiều hơn.

Giải pháp cho vấn đề này là cải thiện chất lượng giấc ngủ. Một cuốn sách mà tôi muốn giới thiệu là "Why We Sleep". Đây là cuốn sách được Bill Gates khuyến nghị sau khi ông nhận ra tầm quan trọng của giấc ngủ đối với sự phát triển trí tuệ và sự nghiệp. Nếu ông đã đọc cuốn sách này sớm hơn, có thể ông đã không phải thức khuya làm việc vất vả để hoàn thành công việc mà vẫn giữ được sức khỏe tinh thần và thể chất.

Điều số 3: Lười suy nghĩ

Khi đối mặt với một vấn đề khó, bạn có thể rơi vào trạng thái lười suy nghĩ, tránh né và không tìm cách giải quyết vấn đề. Chẳng hạn, bạn nghĩ "Thôi, khó quá bỏ qua đi" hay "Mình nghỉ chút xíu rồi làm". Nếu bạn thường xuyên có những suy nghĩ như vậy, rất có thể bạn đang gặp phải vấn đề về việc lười suy nghĩ.

Ngày nay, nhờ sự phát triển nhanh chóng của công nghệ, chúng ta đã quen với việc tiêu thụ thông tin nhanh chóng, chỉ cần mất vài phút để biết nội dung của một bộ phim qua các video review ngắn. Điều này làm giảm khả năng của bộ não trong việc tập trung sâu vào một vấn đề cụ thể. Để cải thiện điều này, một mẹo nhỏ là hãy tự hỏi mình "Tại sao?" ba lần để đi sâu vào vấn đề. Ví dụ:

• Vì sao tôi đi học trễ?

• Do tắc đường.

• Vì sao tắc đường?

• Do tôi đi vào giờ cao điểm, tôi cần đi sớm hơn.

• Vì sao tôi chưa đi sớm hơn?

• Vì tôi ngủ muộn vì xem chương trình yêu thích trên TV.

Qua đó, bạn sẽ nhận ra vấn đề thực sự nằm ở việc tự làm khó bản thân và từ đó, đưa ra giải pháp để cải thiện.

Điều số 4: Giải trí quá mức

Giải trí là một cách tuyệt vời để thư giãn và tái tạo năng lượng cho não bộ. Tuy nhiên, khi giải trí quá mức, bạn sẽ dễ rơi vào trạng thái nghiện sự thoải mái. Thực tế, việc dành quá nhiều thời gian cho giải trí, như lướt mạng xã hội hay xem video, có thể khiến bạn mất nhiều giờ đồng hồ mà công việc vẫn chưa hoàn thành.

Bộ não của chúng ta luôn tìm kiếm sự tiêu cực và điều này dễ dàng bị các phương tiện truyền thông khai thác để thu hút sự chú ý. Thường xuyên tiếp xúc với những thông tin tiêu cực sẽ khiến chúng ta cảm thấy mệt mỏi, lo âu và dễ lãng phí thời gian vào những điều không cần thiết.

Để cải thiện tình trạng này, bạn cần chủ động kiểm soát thời gian giải trí và không để nó chiếm lĩnh thời gian quý báu của mình. Hãy tự hỏi bản thân mỗi khi muốn giải trí: "Mình có thực sự sẽ dừng lại sau video này không?" Nếu không, hãy kiểm soát thời gian giải trí, và tập trung vào kết quả bạn nhận được sau khi thư giãn.

Điều số 5: Môi trường độc hại

Môi trường xung quanh chúng ta có thể ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển của bản thân. Tôi nhớ về một người bạn thời đại học, người luôn tìm kiếm cơ hội học hỏi và phát triển. Khi muốn làm một cây kiếm Katana bằng gỗ, dù không phải là người có kinh nghiệm, bạn ấy vẫn kiên trì tìm thầy dạy và bắt tay vào làm. Ban đầu, kết quả chỉ là một khúc gỗ, nhưng qua thời gian, công sức đã cho thấy kết quả đáng ngạc nhiên – một cây kiếm đẹp mắt dù không hoàn hảo.

Câu chuyện này nhắc nhở chúng ta hai bài học:

1. Tìm một mentor tốt để dẫn dắt và học hỏi.

2. Chọn một môi trường tích cực để phát triển bản thân và nâng cao tiêu chuẩn.

Vì vậy, hãy chủ động tạo ra một môi trường tốt và tìm kiếm những người có thể giúp bạn phát triển và học hỏi từ họ.