Hành trình của một bạn trẻ loay hoay với sự nghiệp

Khi thiếu định hướng, bạn dễ dàng mất phương hướng

Sinh năm 1997, tốt nghiệp chuyên ngành Kinh doanh Quốc tế, bạn trẻ này bước vào đời với nhiều hoài bão. Nhưng thực tế lại khắc nghiệt hơn tưởng tượng.

Năm 2019, sau nhiều lần thất bại ở các kỳ tuyển chọn Management Trainee, bạn nhận ra bản thân không phù hợp với tiêu chí của chương trình và quyết định từ bỏ.

Được người thân giới thiệu vào vị trí giao dịch viên tại một ngân hàng lớn, bạn tiếp tục va vấp. Môi trường làm việc với những mối quan hệ phức tạp khiến bạn sốc văn hóa. Chỉ sau 3 tháng, bạn quyết định nghỉ việc.

Không từ bỏ, bạn đầu tư học IELTS, đạt 7.0, và thử sức với công việc dạy tiếng Anh trực tuyến. Nhưng khi tham gia phỏng vấn, bạn bị từ chối do thiếu kỹ năng giảng dạy. Vài tháng sau, vì không tìm được công việc phù hợp, bạn quay lại làm sales. Ba tháng liên tục không có khách hàng, bạn lại xin nghỉ.

Khi không tìm thấy lối ra, bạn nghe theo lời khuyên của gia đình, nộp đơn vào một ngân hàng thuộc nhóm Big4. Lần này, bạn trúng tuyển, nhưng cảm giác trống rỗng vẫn bám theo. Đã làm việc được 6 tháng, nhưng ngày nào bạn cũng muốn nghỉ. Ở đó, mọi thứ vận hành theo những quy tắc ngầm: thăng tiến dựa trên quan hệ, tiệc tùng nhậu nhẹt là chuyện thường ngày. Bạn không thể thích nghi, bị sếp chèn ép, đồng nghiệp không ưa.

Bạn tự hỏi: Vì sao mình cứ nhảy việc mãi? Lỗi nằm ở đâu? Liệu bây giờ làm lại từ đầu có còn kịp không? Và nếu bắt đầu lại, mình cần chuẩn bị những gì?

Dám đối diện với bản thân là bước đầu để thay đổi

Anh thực sự trân trọng sự dũng cảm của bạn khi nhìn lại hành trình của mình và đặt ra những câu hỏi quan trọng. Vì thế, bài viết này chính là một lời gợi mở dành cho bạn.

1. Muốn phát triển sự nghiệp, phải có kỹ năng mềm

Ngoài ý chí và nỗ lực, bạn vẫn chưa thực sự xác định được con đường rõ ràng cho mình. Bạn thất bại liên tiếp, nhưng điều quan trọng là bạn chưa rút ra bài học từ những lần vấp ngã đó.

Việc bạn trượt nhiều lần chương trình Management Trainee không chỉ vì thiếu năng lực chuyên môn mà còn do hạn chế về kỹ năng mềm. Những chương trình này đánh giá cao khả năng giải quyết vấn đề, làm việc nhóm, tư duy phản biện, giao tiếp và khả năng thích nghi. Nếu không có những yếu tố đó, bạn khó có thể cạnh tranh.

Nói đơn giản, sự linh hoạt và bản lĩnh của bạn chưa đủ, vì vậy bạn không được chọn.

2. Muốn phát triển sự nghiệp, phải hiểu rõ "luật chơi"

Bạn rời bỏ môi trường ngân hàng Big4 vì thấy nhiều drama, chính trị nội bộ. Nhưng thực tế, bất kỳ tổ chức nào có nhiều hơn ba người thì sẽ có phe phái và mâu thuẫn lợi ích. Chính trị trong công việc thực chất là cuộc chơi của ảnh hưởng.

Nếu đã bước vào, bạn phải học cách thích nghi, tìm cách tạo giá trị thay vì phàn nàn. Không thể chiến thắng cuộc chơi bằng cách trách móc luật lệ. Thay vì chờ đợi một môi trường hoàn hảo không có cạnh tranh, hãy rèn luyện bản thân để có thể vững vàng trong bất kỳ hoàn cảnh nào.

Nói thẳng ra, vấn đề không nằm ở môi trường, mà nằm ở bản lĩnh của bạn.

3. Muốn thăng tiến, quan hệ là một yếu tố, nhưng không phải tất cả

Nhiều người nghĩ rằng để thành công trong sự nghiệp, chỉ cần có mối quan hệ tốt. Nhưng thực tế, quan hệ chỉ là một phần trong bức tranh tổng thể.

• Những người không có quan hệ nhưng vẫn thành công? Họ có thể không dễ dàng leo lên vị trí lãnh đạo với mức lương vài trăm triệu, nhưng vẫn có thể phát triển sự nghiệp vững chắc nhờ chuyên môn và năng lực thực sự. Họ vẫn sống tốt, hoàn thành công việc, kiếm được thu nhập ổn định.

• Còn với "con ông cháu cha", dù có được trao cơ hội, nhưng nếu không có thực lực, họ cũng không thể duy trì vị trí lâu dài. Cha mẹ có thể mở cửa, nhưng việc bước đi trên con đường đó thế nào lại phụ thuộc vào chính họ.

Vậy nên, nếu chỉ dựa vào quan hệ mà thiếu năng lực, sự nghiệp của bạn sẽ mãi phụ thuộc vào người khác.

4. Chỉ có bằng cấp thôi là chưa đủ

Bạn có IELTS 7.0, nhưng điều đó không đồng nghĩa với việc bạn có thể dạy tiếng Anh. Một tấm bằng không thể thay thế kinh nghiệm thực tế và kỹ năng giảng dạy.

Bằng cấp quan trọng, nhưng để thành công, bạn cần nhiều hơn thế: khả năng ứng dụng, tư duy phản biện, giao tiếp hiệu quả và khả năng thích nghi với thay đổi.

5. Điều quan trọng nhất: Bạn thực sự muốn gì?

Điều đáng tiếc nhất là trong suốt hành trình này, bạn chỉ nói về những gì mình không thích, nhưng không hề đề cập đến điều bạn thực sự muốn.

• Bạn ghét môi trường ngân hàng. Nhưng bạn thích môi trường nào?

• Bạn không muốn làm sales. Nhưng bạn đam mê công việc gì?

• Bạn không muốn sống theo mong muốn của người khác. Nhưng bạn đã thực sự hiểu mình chưa?

Khi không có một định hướng rõ ràng, bạn dễ dàng bị cuốn theo những ý kiến từ gia đình, bạn bè và thị trường.

Hai câu hỏi giúp bạn làm rõ con đường phía trước

Anh không chắc những điều trên có giúp ích được cho bạn không. Nhưng nếu bạn thực sự muốn thay đổi, hãy dành thời gian tự hỏi mình hai câu hỏi này:

1. Bạn có thường xuyên đổ lỗi cho hoàn cảnh không? Nếu có, trong những tình huống nào?

2. Bạn có thực sự lắng nghe bản thân mình không? Bạn đang mơ hồ về điều gì?

Hãy dành 5 phút, đứng trước gương và trả lời một cách nghiêm túc.

Nếu bạn đã có câu trả lời, hãy viết ra để có cái nhìn rõ hơn về bản thân.

Còn nếu bạn vẫn bối rối, hãy thử chia sẻ với một người đáng tin cậy—một người bạn, một đồng nghiệp, một anh chị sếp mà bạn ngưỡng mộ. Khi bạn mở lòng, có thể ai đó sẽ giúp bạn nhìn thấy hướng đi phù hợp cho mình.